papegaaien.net
Startpagina Papegaaien.net Papegaaien Lori's Kaketoes Pionussen Ara's Edelpapegaaien Caiques Ziekten Papegaai als huisdier Vogelboeken

Forum vogelproblemen

Papegaaien en parkieten handboek 2013

De nieuwe editie van het Papegaaien en parkieten Handboek van auteur Adri van Kooten en co-auteurs Heinz Schnitker en Herman Kremer is uit. De zeer uitgebreide editie bestaat uit 2 delen (Totaal 864 pagina’s) in een cassette en is nu te bestellen op deze website.  

Klik hier om de boeken te bestellen.

Ceram edelpapegaai - Eclectus roratus roratus

Edelpapegaai


Ondersoorten

Eclectus roratus roratus - Ceram-edelpapegaai

Eclectus roratus vosmaeri - Halmahera-edelpapegaai

Eclectus roratus westermani - Westerman-edelpapegaai

Eclectus roratus cornelia - Cornelia-edelpapegaai

Eclectus roratus riedeli - Tenimber-edelpapegaai

Eclectus roratus polychloros - Nieuw-Guinea-edelpapegaai

Eclectus roratus biaki - Biak-edelpapegaai

Eclectus roratus aruensis - Aru-edelpapegaai

Eclectus roratus macgillivrayi - Australische edelpapegaai

Eclectus roratus solomonensis - Solomon-edelpapegaai



Eclectus roratus roratus


Ceram-edelpapegaai


Formaat: 35 cm. Ringmaat: 11 mm.

Man: de hoofdkleur is (in verhouding donker) groen. De vleugelbocht is blauw. De zijkanten van het lichaam en de ondervleugeldekveren zijn rood. De buitenste vleugelpennen zijn donkerblauw met een smalle groene zoom. De middelste

staartveren zijn groen met een olijfgele punt. De buitenste staartveren zijn zwartgroen, naar het eind toe blauwzwart tot donkerblauw met een geelwitte rand. De veren aan de onderzijde van de staart zijn zwartachtig met aan het uiteinde een

smalle geelwitte rand. De bovensnavel is rood met een gele punt en de ondersnavel zwartachtig. De iris is oranjegeel en de poten zijn donkergrijs.

Pop: de hoofdkleur van de bevedering is rood. De rug en de vleugels zijn bruinrood. De bevedering van de buik, de flanken, de onderzijde van de borst, de brede band in de nek en een deel van de hals is violetblauw. De violetkleurige bovenzijde van de borst is met rood doorlopen. De vleugelbocht is violetblauw en de buitenste vleugelpennen zijn donkerblauw. De onderstaartdekveren zijn rood (de vogels

uit Ceram hebben een gele waas op de randen van de rode onderstaartdekveren).

De bovenzijde van de staart is rood met een niet duidelijk afgebakende oranjegele rand. De onderzijde van de staart is oranjerood met een donkere basis en aan het uiteinde een gele rand. De snavel is zwart. De iris is geelachtig en de poten zijn donkergrijs.

Eclectus roratus vosmaeri


Halmahera-edelpapegaai


Formaat: 38 cm.

Man: als de nominaatvorm, maar groter en helderder geelgroen. De buitenste vleugelpennen hebben geen smalle groene zoom zoals bij de nominaatvorm. De witgele zomen aan het uiteinde van de staartveren zijn breder. De onderzijde

van de staart bezit aan het uiteinde een ca. 7 mm geelwitte rand. Dit is de enige ondersoort die tegelijk groot en geelgroen is en een gele zoom aan de staart heeft.

Pop: als de nominaatvorm, maar groter en de rode kleur is helderder dan die van de nominaatvorm. De violetkleurige bovenzijde van de borst is met rood doorlopen. De onderstaartdekveren zijn geel, bij sommige vogels iets rood doorlopen.

De bovenzijde van de staart is rood met een duidelijke brede gele rand van ongeveer 40 mm. De onderzijde van de staart is rood met een donkere aanzet aan de basis en duidelijke brede gele zomen.


Eclectus roratus westermani


Westerman-edelpapegaai


Formaat: 33 cm.

Man: als de nominaatvorm, maar kleiner en zonder rood aan de zijkanten van het lichaam. De ondervleugeldekveren zijn rood. De bovenzijde van de staart is groen met een smalle gele punt. De onderzijde van de staart is zwart met duidelijke

brede gele zomen.

Pop: als de nominaatvorm, maar kleiner.


Eclectus roratus cornelia


Cornelia-edelpapegaai


Formaat: 37 cm.

Man: de groene grondkleur van deze ondersoort is wat lichter dan die van de nominaatvorm. De groene onderdekstaartveren bezitten een wat lichtere omzoming. De rugveren bezitten bleekgroene randen. Verder lijkt de Cornelia-edelpapegaai veel op E. r. vosmaeri. Gemiddeld genomen heeft deze ondersoort echter een duidelijke blauwe waas aan de bovenzijde van de staart. De onderzijde van de staart is zwart met een smalle grauwgele rand. De iris is goudbruin. Verder

is de Cornelia-edelpapegaai groter dan de nominaatvorm.

Pop: de rug, de vleugels, de onderrug en de bovenstaartdekveren zijn matdonkerrood. De onderstaartdekveren zijn rood. De bovenzijde van de staart is donkerrood met naar het eind toe een lichtere rode rand. De onderzijde van de staart is rood met vanuit de basis een donkere aanzet. Dit is de enige ondersoort die geheel rood is, zonder gele tinten. De iris is lichtgeel.


Eclectus roratus riedeli


Tenimber-edelpapegaai

Formaat: 33 cm.

Man: als cornelia maar kleiner. De buitenste vleugelpennen zijn donkerblauw zonder groene omzoming. De staart bezit aan het uiteinde een ca. 25 mm brede gele rand. De onderzijde is zwart met een brede gele zoom. De iris is oranje. Dit

is de enige ondersoort die een brede gele zoom aan de staart heeft en klein is.

Pop: de rug, de vleugels, de onderrug en de bovenstaartdekveren zijn matdonkerrood. De stuit en de onderstaartdekveren zijn geel. De bovenzijde van de staart is donkerrood met een ongeveer 35 mm brede gele rand. De onderzijde van de staart is helderrood met vanuit de basis een donkere aanzet. De rand van de staart is lichter geel van kleur dan bij de nominaatvorm. Dit is de enige ondersoort

die geheel rood is, een brede gele zoom aan de staart heeft en klein is.


Eclectus roratus polychloros


Nieuw-Guinea-edelpapegaai


Formaat: 37 cm.

Man: als de nominaatvorm, maar de groene grondkleur is geel bewaasd. Verder bezitten de onderstaartdekveren opgebleekte punten. De buitenvlaggen van de donkerblauwe vleugelpennen hebben een duidelijke groene omzoming. De bovenzijde van de staart is groen met aan het uiteinde een smalle gele rand.

De onderzijde van de staart is zwart met aan het uiteinde een ongeveer 10 mm brede bleekgele rand. De iris is oranjerood. De vogel is groter dan de nominaatvorm.

Pop: als de nominaatvorm, maar de rode kleur is in zijn geheel wat helderder. De smalle oogring is blauw. De bovenzijde van de borst is rood. De buik, de flanken, de ondervleugeldekveren en de band in de nek zijn donkerblauw neigend naar violet. De onderstaartdekveren zijn rood zonder gele waas. De buitenste vleugelpennen zijn donkerblauw met een smalle groene omzoming aan de buitenvlaggen. De bovenzijde van de staart is donkerrood, met aan het uiteinde een qua kleur lichtere brede rand. De onderzijde van de staart is matrood met vanuit de basis een donkere aanzet. De rand van de staart is aan de onderzijde breder en lichter geel van kleur dan bij de nominaatvorm. De iris is geelachtig wit.


Eclectus roratus biaki


Biak-edelpapegaai


Formaat: 35 cm.

Man: moeilijk te onderscheiden. Als polychloros, maar opvallend kleiner. De bleekgele rand aan de onderzijde van de staart is breder en scherper afgetekend.

Pop: als polychloros, maar opvallend kleiner. De nek en de onderzijde van het lichaam zijn in het algemeen krachtiger van kleur.


Eclectus roratus aruensis


Aru-edelpapegaai


Formaat: 37 cm.

Man: Als polychloros, maar met aan het uiteinde van de staart een opvallende brede gele rand (10-15 mm in plaats van (8-10 mm). Bij de meeste vogels is deze rand scherperafgetekend. Groter dan polychloros.

Pop: als polychloros, maar de staart aan het uiteinde met een oranjegele glans. Groter dan polychloros.


Eclectus roratus macgillivrayi


Australische edelpapegaai


Formaat: 40 cm.

Man: als polychloros, maar duidelijk groter en met een langere staart. De gele rand aan het uiteinde van de staart is aan de onderzijde ca.10 mm breed.

Pop: als polychloros, maar duidelijk groter en met een langere staart.


Eclectus roratus solomonensis


Solomon-edelpapegaai


Formaat: 37 cm.

Man: variable ondersoort. Kleiner en met een kleinere snavel. Als polychloros, maar de groene lichaamskleur is lichter, meer geelachtig van tint. De vleugelzomen zijn lichter blauw van kleur. Het uiteinde van de staart is aan de bovenzijde witachtig van kleur, aan de onderzijde bleek geel. De staart is veelal korter dan die van polychloros. De iris is bruinachtig geel tot roodachtig van kleur.

Pop: variable ondersoort. Kleiner en met een kleinere snavel. Als polychloros, maar duidelijk intensiever rood van kleur. De slagpennen zijn in aanzet blauwer van kleur. De staart is gemiddeld korter dan die van polychloros.


Herkomst, leefwijze en status


E. r. roratus: de Indonesische eilanden Ceram, Buru en Ambon.

E. r. vosmaeri: de noordelijke en centrale eilanden van de Molukken (o.a. het eiland Halmahera).

E. r. cornelia: het Indonesische eiland Sumba.

E. r. riedeli: de Indonesische Tenimber-eilanden.

E. r. polychloris: Nieuw-Guinea, Salawati, Batanta, Waigeo, de Kai-eilanden, de Trobriand-eilanden, D´Entrecasteaux en de Louisiade-archipel.

E. r. aruensis: de Aru-eilanden.

E. r. biaki: het Indonesische eiland Biak.

E. r. macgillivrayi: Cape York in NO-Australië.

E. r. solomonensis: de Solomoneilanden en de Bismarck- en Admiraliteitsarchipel.

Edelpapegaaien bewonen oerwouden, gedeeltelijk beboste gebieden, boomsavannen en mangroven tot op hoogten van 1.000 m. Ook brengen ze regelmatige bezoeken aan landbouwgebieden waar ze zich tegoed doen aan de aldaar verbouwde gewassen. Verder zijn ze nog wel eens te zien in plantages en plantsoenen. Buiten de broedtijd worden de vogels vaak alleen of in kleine (familie)groepjes waargenomen. In hun leefgebied voeden ze zich in hoofdzaak met het vlees van diverse vruchten (bananen, papaya’s, vijgen). Verder bestaat de voeding uit nectar, bessen, zaden, noten en bloesems van vruchtdragende bomen en struiken. Regelmatig dringen ze maisplantages binnen om zich daar tegoed te doen aan de rijpende mais.


Voeding


In hun natuurlijke leefomgeving bestaat de voeding van edelpapegaaien in hoofdzaak uit vruchten, noten, zaden, bessen, bloesems en nectar. Een volwaardige voeding in onze volières zou grofweg uit de volgende delen moeten

bestaan:

• een zaadmengsel voor (edel)papegaaien. Dit dient ongeveer 20% van het totale menu uit te maken;

• een mengsel van kiemzaad, eivoer en universeelvoer. Geef dit in een verhouding van 1:1:1. Nadat het kiemzaad is geweekt kunnen hier het eivoer en het universeelvoer doorheen worden gemengd. Dit deel dient eveneens ongeveer 20% van het totale menu te zijn;

• een mengsel van groenvoer en fruit. Dit laatste dient in kleine stukjes te worden gesneden omdat de vogels er anders teveel van verspillen. Dit deel dient ongeveer 60% van het totale menu te vormen.

Bekend is dat edelpapegaaien relatief veel groenvoer nodig hebben om gezond te blijven. Afhankelijk van het seizoen kunnen de volgende groenten worden gegeven: erwten in de schil, rode bieten, spruiten, witlof, paprika, andijvie, spinazie,

korenaren, wortel, broccoli, bloemkool en ook onkruidzaden als muur, graszaden, paardenbloem, weegbree e.d. Als fruit komen appel, peer, druif, sinaasappel, kiwi e.d. in aanmerking.

Verder dient dagelijks grit, maagkiezel en sepia ter beschikking te staan.

Als er jongen in het nest liggen moet de voeding veel eiwitten bevatten. Om het eiwitpercentage van het krachtvoer te verhogen kan aan 1 kg eivoer 250 gram gekookte (kool)vis worden toegevoegd.


Huisvesting


Een goed onderkomen voor een kweekkoppel edelpapegaaien

bestaat uit een buitenvolière met een afmeting van

b.v. 5 x 1,5 x 2 m (lxbxh) en een binnenvolière van 2 x 1,5 x

2 m (lxbxh). Vanwege de sterke snavels van de vogels is

een metalen volière (b.v. van ijzer of aluminium) omspannen

met een zware kwaliteit gaas een vereiste. Ook de eet- en

drinkbakken dienen van metaal te zijn en zodanig geplaatst

te worden dat de vogels ze niet kunnen omgooien. Voor een

goede gezondheid is het van belang dat ze goed kunnen

bewegen. Een kleinere huisvesting dan boven beschreven

is daarom af te raden omdat dit gemakkelijk leidt tot

vervetting. Dit is niet alleen nadelig voor de gezondheid

maar ook voor de voortplanting.


Kweek


Als nestgelegenheid kan het best een van dik hardhout gemaakte nestkast worden gegeven. Deze dient een bodemoppervlak te hebben van 25 x 25 cm en een hoogte

van 60 tot 80 cm met een invlieggat van ongeveer 15 cm doorsnee. Om de vogels te helpen bij het in- en uitgaan van het blok is het aan te raden de binnenzijde onder het invlieggat te voorzien van een strook gaas of krammen.

Verder is het aan te bevelen een inspectieluikje aan te brengen op ongeveer 20 cm hoogte van het bodemoppervlak. Zorg ervoor dat dit luikje vanaf de buitenzijde van de volière te openen is zodat de vogels tijdens de broedperiode zo weinig mogelijk gestoord hoeven te worden. Verder is het verstandig meerdere blokken op te hangen zodat ze een keuze kunnen maken.

Als nestmateriaal kan een mengsel van houtspaanders met potgrond of boshumus in het blok worden aangebracht (laagdikte ca. 10 cm). Ook kunnen dikke stukken vermolmd hout worden gegeven. Deze worden dan door de vogels geheel stukgeknaagd waardoor een prima bodembedekking ontstaat.

Edelpapegaaien zijn niet echt aan een broedseizoen gebonden. Net als de meeste lori’s kunnen ze op elk tijdstip in broedstemming komen. Ze zijn op een leeftijd van drie tot vier jaar geslachtsrijp. In uitzonderlijke gevallen kan het voorkomen dat een pop al bevruchte eieren legt op een leeftijd van twee jaar. In het algemeen moet de man echter minimaal vier jaar oud zijn om een succesvolle paring uit te

voeren. Een man in broedstemming laat een typische ‘bong’- klank horen. Hierbij tikt hij met zijn snavel op de zitstok en voert de pop. Het paringsritueel gaat vervolgens verder met ritmische bewegingen van de kop waarbij beide vogels

elkaars nek aanraken. Een pop in broedstemming jaagt achter de man aan om te bedelen om voer. Als de man hier niet aan toegeeft kan ze behoorlijk agressief reageren. In een dergelijk geval zal de kweker goed moeten opletten en

daar waar nodig moeten ingrijpen. De pop legt gemiddeld twee eieren. Tussen het leggen hiervan kan een tijdsduur zitten van twee tot zeven dagen. Vooral bij koud weer wil het tweede ei nog wel eens op zich laten wachten. Afhankelijk van de weersomstandigheden varieert de broedduur van 25 tot 28 dagen.

De jongen worden kaal geboren en hebben bij de geboorte een roze lichaamskleur en een gele snavel. De eerste weken krijgen ze een dikke laag dons die nog dikker wordt als de veren zich gaan ontwikkelen. Op het moment dat de eerste

veren zichtbaar worden, na vier tot vijf weken, is ook het geslacht al te onderscheiden. Jonge edelpapegaaien vliegen op een leeftijd van 70 tot 80

dagen uit en zijn pas op een leeftijd van zestien tot achttien weken als volledig zelfstandig te beschouwen. Hoewel er paren zijn die het hele jaar door broeden is het af te raden dit toe te laten. Om ze een goede rust- en ruiperiode te bieden moeten ze niet meer dan twee legsels per jaar grootbrengen.


A. van Kooten





Terug naar Index  Edelpapegaaien


Terug naar startpagina



papegaaien.net